|
Oprócz oznaczeń literowych określających cechy eksploatacyjne, wagony posiadają również oznaczenia fabryczne. W przypadku wagonów wyprodukowanych w Polsce oznaczenie nadawane jest zgodnie z odpowiednią normą branżową (BN-63/3500-03). Oznaczenie typu wybijane jest na tabliczce znamionowej. Prócz typu znajduje się tam również nazwa producenta, rok produkcji i numer fabryczny. Dodatkowo typ wagonu jest wybijany trwale na czołownicy.
Oznaczenie składa się z 3 cyfr, za którymi umieszczana jest obowiązkowo wielka litera, a za nią opcjonalnie litera mała.
Wagony towarowe
W przypadku wagonów towarowych pierwsza z trzech cyfr oznacza:
2 – wagon dwuosiowy
4 – wagon czteroosiowy
6 – wagon sześcioosiowy
8 – wagon wąskotorowy
9 – wagon szerokotorowy
Dwie następne cyfry oznaczają kolejny typ z danego rodzaju wagonów.
Rodzaj wagonu określa wielka litera:
K – wagon kryty
L – wagon chłodnia
R – wagon cysterna
S – wagon specjalny
V – wagon samowyładowczy
W – wagon węglarka
Z – wagon platforma
Dodatkowa mała litera oznacza kolejną mutację tego samego typu wagonu, literę tą nadaje się kolejno według alfabetu.
Przykład:
401Wj – węglarka 4-osiowa, dziesiąta mutacja (metalowa podłoga)
217Kb – wagon kryty 2-osiowy, druga mutacja (przesuwane przegrody, ryglowane w żądanym położeniu).
Wagony pasażerskie
W przypadku wagonów pasażerskich pierwsza z trzech cyfr oznacza:
1 – wagon osobowy lub pocztowy
2 – wagon bagażowy
3 – wagon sypialny i pocztowo-bagażowy
4 – wagon restauracyjny
5 – wagon salonowy
6 – wagon sypialny
8 – wagon wąskotorowy
9 – wagon szerokotorowy
Dwie następne cyfry oznaczają kolejny typ z danego rodzaju wagonów.
Oznaczenie literowe:
A – wagon osobowy
C – wagon bagażowy lub pocztowy
Mała litera spełnia tą samą funkcję co w przypadku wagonów towarowych, ale zdarza się, że ciągłość nadawania kolejnych liter alfabetu nie jest zachowana.
Przykład:
111Ar – wagon osobowy, najpopularniejszy na polskich szlakach typ wagonu 2. klasy (111A), kolejna mutacja, wyposażony w wózki typu 4ANh-6 i ogrzewanie nawiewne.
Wagony konstrukcji obcej
W przypadku wagonów importowanych zza granicy oznaczenie nadawane jest według innych systemów. W wagonach pasażerskich stosuje się głównie oznaczenie standardu w jakim wagon został wyprodukowany (według UIC), dodając do niego literę oznaczającą klasę wagonu. Stąd też powstały m.in. takie oznaczenia:
YB – wagony standardu UIC-Y, klasy drugiej, sprowadzane w połowie lat 80. ubiegłego wieku z NRD
Z1A i Z1B – wagony standardu UIC-Z1, odpowiednio klasy pierwszej i drugiej, wyprodukowane przez ABB Henschel
Wśród wagonów pasażerskich można się również spotkać z oznaczeniem składającym się z nazwy wytwórni produkującej dany typ wagonu, i roku wprowadzenia danego typu na tory PKP. Oznaczono tak między innymi:
Bautzen’84 – wspomniane wyżej wagony 2. klasy typu YB
Bautzen’89 – wagony restauracyjne standardu UIC-X, użytkowane obecnie w pociągach spółki PKP IC
Gosa’76 – wagony restauracyjne standardu UIC-Y, użytkowane do końca lat osiemdziesiątych, zastąpione przez wagony typu Bautzen’89
Görlitz’78 – wagony klasy drugiej typu YB, zbliżone wyglądem do typu Bautzen’84, kilkanaście lat temu przebudowane, obecnie niemal identyczne z ww. typem
W przypadku wagonów piętrowych, które nie doczekały się UIC-owskiej standaryzacji, jako oznaczenia typu stosowane są ich serie literowe: Bhp (zespoły wieloczłonowe na wózkach Jacobsa) oraz Bdhpumn (samodzielne wagony czteroosiowe).
Wśród parku wagonów towarowych pochodzenia obcego spotkać można oznaczenia składające się ze skrótu nazwy zarządu kolejowego z kraju, w którym wagon został wyprodukowany, łącznie z wielką literą zgodną z systematyką oznaczenia literowego. Oznaczono tak m.in. węglarki pochodzenia bułgarskiego, jako typ BDŻ/E. na podstawie M. Janiak, A. Kalinkowski "Konstrukcja i eksploatacja wagonów kolejowych",
"Świat Kolei 1/2003", wagony.net oraz źródeł własnych
opracował Krzysztof Liszewski
Patrz także: Oznaczenia literowe wagonów pasażerskich, Oznaczenia literowe wagonów towarowych
Encyklopedia Szczecińskiej Komunikacji wersja 3.0
Wszelkie prawa zastrzeżone. |
Oznaczenia fabryczne wagonów