Encyklopedia

description Oznaczenia fabryczne wagonów

dodane 2.07.2007, godz. 18:23 przez zdjęcie profilowe użytkownika Kriz8 Kriz8; zmodyfikowane 3.07.2007, godz. 13:46 przez zdjęcie profilowe użytkownika Mareczek Mareczek

Oprócz oznaczeń literowych określających cechy eksploatacyjne, wagony posiadają również oznaczenia fabryczne. W przypadku wagonów wyprodukowanych w Polsce oznaczenie nadawane jest zgodnie z odpowiednią normą branżową (BN-63/3500-03). Oznaczenie typu wybijane jest na tabliczce znamionowej. Prócz typu znajduje się tam również nazwa producenta, rok produkcji i numer fabryczny. Dodatkowo typ wagonu jest wybijany trwale na czołownicy.

Oznaczenie składa się z 3 cyfr, za którymi umieszczana jest obowiązkowo wielka litera, a za nią opcjonalnie litera mała.

Wagony towarowe

W przypadku wagonów towarowych pierwsza z trzech cyfr oznacza:

  • 2 – wagon dwuosiowy
  • 4 – wagon czteroosiowy
  • 6 – wagon sześcioosiowy
  • 8 – wagon wąskotorowy
  • 9 – wagon szerokotorowy

    Dwie następne cyfry oznaczają kolejny typ z danego rodzaju wagonów.

    Rodzaj wagonu określa wielka litera:

  • K – wagon kryty
  • L – wagon chłodnia
  • R – wagon cysterna
  • S – wagon specjalny
  • V – wagon samowyładowczy
  • W – wagon węglarka
  • Z – wagon platforma

    Dodatkowa mała litera oznacza kolejną mutację tego samego typu wagonu, literę tą nadaje się kolejno według alfabetu.

    Przykład:

  • 401Wj – węglarka 4-osiowa, dziesiąta mutacja (metalowa podłoga)
  • 217Kb – wagon kryty 2-osiowy, druga mutacja (przesuwane przegrody, ryglowane w żądanym położeniu).

    Wagony pasażerskie

    W przypadku wagonów pasażerskich pierwsza z trzech cyfr oznacza:

  • 1 – wagon osobowy lub pocztowy
  • 2 – wagon bagażowy
  • 3 – wagon sypialny i pocztowo-bagażowy
  • 4 – wagon restauracyjny
  • 5 – wagon salonowy
  • 6 – wagon sypialny
  • 8 – wagon wąskotorowy
  • 9 – wagon szerokotorowy

    Dwie następne cyfry oznaczają kolejny typ z danego rodzaju wagonów.

    Oznaczenie literowe:

  • A – wagon osobowy
  • C – wagon bagażowy lub pocztowy

    Mała litera spełnia tą samą funkcję co w przypadku wagonów towarowych, ale zdarza się, że ciągłość nadawania kolejnych liter alfabetu nie jest zachowana.

    Przykład:

  • 111Ar – wagon osobowy, najpopularniejszy na polskich szlakach typ wagonu 2. klasy (111A), kolejna mutacja, wyposażony w wózki typu 4ANh-6 i ogrzewanie nawiewne.

    Wagony konstrukcji obcej

    W przypadku wagonów importowanych zza granicy oznaczenie nadawane jest według innych systemów. W wagonach pasażerskich stosuje się głównie oznaczenie standardu w jakim wagon został wyprodukowany (według UIC), dodając do niego literę oznaczającą klasę wagonu. Stąd też powstały m.in. takie oznaczenia:

  • YB – wagony standardu UIC-Y, klasy drugiej, sprowadzane w połowie lat 80. ubiegłego wieku z NRD
  • Z1A i Z1B – wagony standardu UIC-Z1, odpowiednio klasy pierwszej i drugiej, wyprodukowane przez ABB Henschel

    Wśród wagonów pasażerskich można się również spotkać z oznaczeniem składającym się z nazwy wytwórni produkującej dany typ wagonu, i roku wprowadzenia danego typu na tory PKP. Oznaczono tak między innymi:

  • Bautzen’84 – wspomniane wyżej wagony 2. klasy typu YB
  • Bautzen’89 – wagony restauracyjne standardu UIC-X, użytkowane obecnie w pociągach spółki PKP IC
  • Gosa’76 – wagony restauracyjne standardu UIC-Y, użytkowane do końca lat osiemdziesiątych, zastąpione przez wagony typu Bautzen’89
  • Görlitz’78 – wagony klasy drugiej typu YB, zbliżone wyglądem do typu Bautzen’84, kilkanaście lat temu przebudowane, obecnie niemal identyczne z ww. typem

    W przypadku wagonów piętrowych, które nie doczekały się UIC-owskiej standaryzacji, jako oznaczenia typu stosowane są ich serie literowe: Bhp (zespoły wieloczłonowe na wózkach Jacobsa) oraz Bdhpumn (samodzielne wagony czteroosiowe).

    Wśród parku wagonów towarowych pochodzenia obcego spotkać można oznaczenia składające się ze skrótu nazwy zarządu kolejowego z kraju, w którym wagon został wyprodukowany, łącznie z wielką literą zgodną z systematyką oznaczenia literowego. Oznaczono tak m.in. węglarki pochodzenia bułgarskiego, jako typ BDŻ/E.
    na podstawie M. Janiak, A. Kalinkowski "Konstrukcja i eksploatacja wagonów kolejowych",
    "Świat Kolei 1/2003", wagony.net oraz źródeł własnych
    opracował Krzysztof Liszewski