|
Tendrem nazywamy połączony na stałe z parowozem pojazd wyposażony w pomieszczenia na paliwo (głównie węgiel, rzadziej olej opałowy) i wodę. Na tendrze przechowywane są ponadto narzędzie potrzebne do obsługi parowozu.
W tendrach PKP skrzynia węglowa mieściła do 20 ton węgla, co wystarczało na pokonanie około 500 km w ruchu pasażerskim, bądź 300 km w ruchu towarowym. Natomiast skrzynia wodna mieściła tylko do 33 metrów sześciennych, co wymagało dobierania w drodze.
Rodzaje tendrów:
tender skrzyniowy - konstrukcja zbliżona do zwykłego wagonu ostojnicowego, skrzynia węglowa zabudowana jest w zbiorniku wody zazwyczaj o tej samej wysokości ścianek, lecz dłuższym i szerszym;
tender beczkowy - zbiornik wodny tworzy poziomy, ścięty u góry walec, do którego przyspawane są czopy skrętów, urządzenia sprzęgowe i skrzynia węglowa (zabudowana jest zwykle nieco wyżej). Jego zaletą jest niższa cena i mniejsza masa, niż tendra skrzyniowego, ale często następuje pękanie rury w okolicach wózków, zwłaszcza po dłuższej pracy tendra, gdy następuje skorodowanie ścianek zbiornika wody.
Tendry do parowozów normalnotorowych oznaczano wg schematu:
dwie pierwsze cyfry - liczba metrów sześciennych wody mieszczących się w zbiorniku wodnym,
duża litera - układ osi:- C - trzyosiowy,
- D - czteroosiowy,
- E - pięcioosiowy;
jedna, dwie lub trzy ostatnie cyfry - pochodzenie:- 1-10 - pochodzenia niemieckiego,
- 11-19 - pochodzenia austriackiego,
- 20-99 - pochodzenia polskiego (rok zatwierdzenia konstrukcji),
- 100-200 - innego pochodzenia, otrzymane przez PKP do II wojny światowej,
- >200 - innego pochodzenia, otrzymane przez PKP po II wojnie światowej.
Tendry do parowozów wąskotorowych oznaczano wg schematu:
pierwsze dwie litery:- Zt - tender skonstruowany do parowozu tendrzaka - jako dodatkowy rezerwuar węgla i wody,
- Pt - tender do parowozu przystosowanego do pracy z tendrem.
cyfra - liczba metrów sześciennych wody mieszczących sie w tendrze,mała litera - liczba osi w tendrze:- x - czterosiowy,
- y - trzyosiowy,
- brak litery - dwuosiowy.
na podstawie Encyklopedii kolejnictwa i Wikipedii
opracował kapil
Patrz także: Oznaczenia polskich parowozów
Encyklopedia Szczecińskiej Komunikacji wersja 3.0
Wszelkie prawa zastrzeżone. |
Budowa parowozu - tender